فهرست مطالب
Toggleمجازات رشوه برای کارمند یا مأمور دولتی، بسته به ارزش رشوه از انفصال موقت آغاز میشود و در رشوه بیش از ۱۲۸ میلیون تومان به پنج تا ده سال حبس، جزای نقدی معادل رشوه و تا ۷۴ ضربه شلاق میرسد؛ رشوهدهنده نیز افزون بر ضبط مال، به شش ماه تا سه سال حبس و یا تا ۷۴ ضربه شلاق محکوم میشود. کارمند متهم، مأمور انتظامی یا سرباز و راشی ناچار هر کدام حکم جداگانهای دارند که وکیل کیفری پیش از هر اقدامی آن را مشخص میکند.
نکات اصلی مجازات رشوه
- مبلغ رشوه ملاک است: نصابهای ماده ۳ قانون تشدید، که مجازات را تعیین میکنند، در ۱۴۰۳ تعدیل شده است.
- قانون جداگانه نظامیان: مأموران انتظامی و سربازان تابع ماده ۱۱۸ قانون نیروهای مسلح هستند.
- معافیت رشوهدهنده: رشوهدهندهای که مضطر بوده یا پرداخت را گزارش کرده، از حبس معاف میشود.
- مرز تعلیق: مجازات رشوه بیش از ۱۴۰ میلیون تومان تعلیق نمیشود.
مجازات رشوه در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، رشوهگیرنده طبق ماده ۳ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری و با مبالغی که در ۱۴۰۳ تعدیل شده، مجازات میشود و مجازات رشوهدهنده در ماده ۵۹۲ قانون تعزیرات آمده است:
هر کس عالماً و عامداً … وجه یا مالی یا سند پرداخت وجه … بدهد در حکم راشی است و … به حبس از شش ماه تا سه سال و یا تا (۷۴) ضربه شلاق محکوم میشود.
مجازاتها بر حسب ارزش رشوه و برای رشوهدهنده عبارتند از:
| ارزش رشوه | حبس | سایر مجازاتها |
|---|---|---|
| تا ۲٫۵۵ میلیون تومان | ندارد | انفصال |
| ۲٫۵۵ تا ۲۵٫۵ میلیون تومان | یک تا سه سال | جزای نقدی معادل رشوه و انفصال |
| ۲۵٫۵ تا ۱۲۸ میلیون تومان | دو تا پنج سال | جزای نقدی، تا ۷۴ ضربه شلاق و انفصال |
| بیش از ۱۲۸ میلیون تومان | پنج تا ده سال | جزای نقدی، تا ۷۴ ضربه شلاق و انفصال |
| رشوهدهنده | شش ماه تا سه سال و یا تا ۷۴ ضربه شلاق | ضبط مال و لغو امتیاز |
انفصال، یعنی برکناری از خدمت دولتی، برای مدیرکل و بالاتر دائم و برای دیگر کارکنان شش ماه تا سه سال است.
مجازات رشوه دهنده و رشوه گیرنده با هم متفاوت است؟
بله، مجازات رشوه دهنده و رشوه گیرنده متفاوت است؛ مجازات مرتشی، یعنی رشوهگیرنده، با مبلغ رشوه و رده شغلی او تغییر میکند، اما راشی، یعنی رشوهدهنده، با هر مبلغی مجازات یکسانی دارد و تنها اوست که در شرایط قانونی، با دفاع وکیل، ممکن است از مجازات معاف شود.
وکیل مرضیه علوی (متخصص دفاع در اتهام رشوه و جرایم اقتصادی)
پروندههای اخذ و پرداخت رشوه در دادسرا و دادگاههای عمومی و نظامی توسط مرضیه علوی، وکیل رشوه در تهران، پذیرفته میشود. نخستین پرسش هر پرونده رشوه این است که اتهام بر ماده ۳ قانون تشدید استوار است یا بر ماده ۱۱۸ قانون نیروهای مسلح، زیرا نصاب مبالغ، حبس و دادگاه این دو قانون یکسان نیست.

مشاوره با وکیل جهت جرم رشوه دهنده و رشوه گیرنده
رشوهدهنده و رشوهگیرنده، هر دو، با تماس به شماره وکیل رشوه، ۰۹۱۲۱۷۶۴۵۱۴، میتوانند وقت مشاوره بگیرند.
در پروندههای رشوه، خدمات حقوقی وکیل عبارتند از:
- حضور در بازجویی و اعتراض به قرار بازداشت.
- بررسی گزارش حفاظت اطلاعات و گردش حساب.
- تنظیم لایحه دفاعیه و درخواست تخفیف یا تعلیق مجازات.
- پیگیری معافیت رشوهدهندهای که پرداخت را گزارش کرده است.
تاریخ و مبلغ هر پرداخت، نخستین پرسشی است که وکیل رشوه در جلسه مشاوره از موکل میپرسد، چون جمع همین مبالغ بند اتهام را تعیین میکند. این گفتوگو با تعیین وقت و دور از حضور دیگران، در دفتر وکالت در تهران، میرداماد، بالاتر از میدان مینا، خیابان مینا انجام میشود.
مرضیه علوی، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز با شماره پروانه ۳۱۷۵۵ است. اگر برای توضیح درباره وجهی که به حسابتان واریز شده احضار شدهاید، پیش از نخستین توضیح تماس بگیرید.
مجازات رشوه در نیروی انتظامی و نیروهای مسلح
مجازات رشوه در نیروی انتظامی و دیگر نیروهای مسلح طبق ماده ۱۱۸ قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح، یک تا پانزده سال حبس است. طبق ماده ۱ همین قانون، کارکنان نیروی انتظامی و سربازان وظیفه «نظامی» محسوب میشوند؛ از این رو مجازات رشوه گرفتن آنان تابع ماده ۱۱۸ همین قانون است.
هر نظامی … وجه یا مال … را بلاعوض یا کمتر از قیمت معمول به هر عنوان قبول نماید اگرچه انجام یا خودداری از انجام امر برخلاف قانون نباشد در حکم مرتشی است …
بندهای ماده ۱۱۸ با مبالغ تعدیلشده سال ۱۴۰۳ عبارتند از:
| مبلغ رشوه | حبس | سایر مجازاتها |
|---|---|---|
| تا ۷٫۸ میلیون تومان | یک تا پنج سال | جزای نقدی و تنزیل یک درجه |
| ۷٫۸ تا ۷۸ میلیون تومان | دو تا ده سال | جزای نقدی و تنزیل دو درجه |
| بیش از ۷۸ میلیون تومان | سه تا پانزده سال | جزای نقدی و اخراج |
مجازات رشوه گرفتن سرباز نیز همین است، با این تفاوت که طبق ماده ۱۲۰، اخراج درباره سربازان وظیفه اجرا نمیشود. رشوه گرفتن مامور کلانتری، مانند گرفتن پول برای ننوشتن گزارش، نیز مشمول ماده ۱۱۸ است؛ طبق ماده ۱۲۱، مبالغی که در چند نوبت گرفته شده با هم جمع میشوند و وکیل متهم این جمع را با گردش حساب تطبیق میدهد.
تعلیق از شغل پیش از حکم
طبق ماده ۱۲۴، نظامی متهم از تاریخ کیفرخواست از شغل معلق میشود؛ بنابراین مجازات اخذ رشوه در نیروهای مسلح پیش از حکم هم بر حقوق او اثر میگذارد و تنها در صورت برائت، حقوق آن ایام پرداخت میشود. به همین دلیل، دفاع وکیل پیش از کیفرخواست ممکن است از همین تعلیق جلوگیری کند.
مجازات رشوه گرفتن کارمندان دولت
مجازات رشوه گرفتن کارمندان دولت بر اساس همان بندهای ماده ۳ قانون تشدید تعیین میشود که مستخدمان قضایی و اداری، کارکنان شهرداری، شرکتهای دولتی و مأموران به خدمات عمومی را در بر میگیرد. طبق ماده ۵۹۰ تعزیرات، رشوه لازم نیست وجه نقد باشد؛ اگر به جای پول، مالی بلاعوض یا بسیار ارزانتر از قیمت معمول به کارمند منتقل شود، باز هم ارتشاء محسوب میشود.
جرم رشوه در قانون مجازات جدید
جرم رشوه در قانون مجازات جدید دو تغییر داشته است: مبالغ ماده ۳ و ماده ۱۱۸ در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته و ماده ۵۹۴ تعزیرات درباره شروع به ارتشاء، با ماده ۱۵ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری ۱۳۹۹ نسخ شده است. ارکان این جرم عبارتند از:
- رکن قانونی: ماده ۳ قانون تشدید، مواد ۵۸۸ تا ۵۹۳ تعزیرات و ماده ۱۱۸ قانون نیروهای مسلح.
- رکن مادی: قبول یا پرداخت وجه یا مال برای انجام دادن یا ندادن کاری اداری.
- رکن روانی: علم و قصد مرتکب، که ماده ۵۹۲ با عبارت «عالماً و عامداً» آورده است.
واسطه رشوه طبق ماده ۵۹۳ به مجازات راشی محکوم میشود و وکیل او معمولاً بر آگاه نبودن موکل از ماهیت وجه تکیه میکند.

درجه مجازات رشوه
درجه رشوه بر پایه حبس هر بند و طبق تبصره ۲ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی تعیین میشود و در پاسخ به اینکه جرم ارتشا درجه چند است، درجههای هر بند عبارتند از:
| مرتکب و مبلغ | درجه |
|---|---|
| کارمند، ۲٫۵۵ تا ۱۲۸ میلیون تومان | پنج |
| کارمند، بیش از ۱۲۸ میلیون تومان | چهار |
| نظامی، تا ۷٫۸ میلیون تومان | پنج |
| نظامی، ۷٫۸ تا ۷۸ میلیون تومان | چهار |
| نظامی، بیش از ۷۸ میلیون تومان | سه |
| رشوهدهنده و واسطه | پنج |
دقت بفرمایید که در رشوههای کلان، انفصال دائم یا جزای نقدی سنگین ممکن است درجه را بالاتر ببرد، چون طبق تبصره ۳ ماده ۱۹ مجازات شدیدتر ملاک است؛ به همین دلیل، وکیل متهم پیش از تنظیم دفاع، درجه جرم را محاسبه میکند.

در چه صورتی رشوه دهنده از مجازات معاف میشود؟
رشوهدهندهای که ناچار یا مضطر بوده یا پرداخت را گزارش کرده، از مجازات معاف میشود و حالتهای معافیت عبارتند از:
- ماده ۵۹۱ تعزیرات: اگر برای حفظ حق مشروع خود ناچار به پرداخت شده باشد، تعقیب نمیشود و مالش بازمیگردد.
- تبصره ماده ۵۹۲: اگر مضطر بوده یا پرداخت را گزارش دهد یا شکایت کند، از حبس معاف میشود و مال به او مسترد خواهد شد.
- تبصره ۵ ماده ۳ قانون تشدید: اگر راشی پیش از کشف جرم آن را اعلام کند، از تعزیر مالی، یعنی ضبط مال رشوه، معاف میشود و اقرار او در جریان تعقیب، بازگشت تا نصف مال را در پی دارد.
معافیت باید ثابت شود
دادگاه تنها زمانی راشی را معاف میکند که اضطرار یا گزارش او در پرونده ثابت شده باشد؛ به همین دلیل، رشوهدهنده معمولاً پیش از گزارش یا شکایت با وکیل مشورت میکند.
مرور زمان در جرم رشوه تاثیرگذار است؟
بله، مگر آنکه رشوه به یک میلیارد و چهارصد میلیون تومان، یعنی نصاب تعدیلشده تبصره ماده ۳۶، یا بیشتر برسد که طبق ماده ۱۰۹ قانون مجازات اسلامی مرور زمان ندارد. در مبالغ کمتر، مدتهای مرور زمان طبق مواد ۱۰۵ و ۱۰۷ عبارتند از:
| درجه | تعقیب | اجرای حکم |
|---|---|---|
| سه | پانزده سال | بیست سال |
| چهار | ده سال | پانزده سال |
| پنج | هفت سال | ده سال |
مرور زمان تعقیب از آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی، مانند احضار، از نو محاسبه میشود و وکیل متهم تاریخ این اقدامات را کنار هم میگذارد.
دفاع از اتهام رشوه
دفاع از اتهام رشوه معمولاً بر ثابت نشدن دریافت وجه یا اثبات سبب مشروع آن، مانند قرض یا معامله، استوار است.
دفاعهای رایج در اتهام رشوه
- کافی نبودن گفتههای مدعی پرداخت، بدون دلیل دیگر.
- نبود ارتباط وجه با کار اداری متهم.
- ارائه سند قرض یا قرارداد برای اثبات سبب مشروع وجه.
- اشتباه در جمع مبالغ و بند اتهام.
مدعی پرداخت، چون با گزارش پرداخت ممکن است از مجازات معاف شود، در گفتههای خود ذینفع است و وکیل متهم به همین نکته استناد میکند.
جرم رشوه چگونه ثابت میشود؟
جرم رشوه دادن و گرفتن با اقرار، شهادت یا علم قاضی ثابت میشود و علم قاضی معمولاً از قرائنی مانند گزارش حفاظت اطلاعات، گردش حساب، فیلم دوربین بانک و تناقض گفتههای متهم به دست میآید؛ وکیل متهم اعتبار هر قرینه را جداگانه بررسی میکند.
اثبات بی گناهی در رشوه چگونه است؟
اثبات بی گناهی در رشوه بر عهده متهم نیست، زیرا اصل بر برائت است؛ با این حال، وکیل متهم با اسناد سبب مشروع واریزها و تناقض گفتههای راشی، بیپایه بودن اتهام را نشان میدهد. طبق ماده ۳۶ قانون آیین دادرسی کیفری نیز گزارش ضابطان خلاف قرائن مسلم معتبر نیست. رشوه گاهی همراه با اعمال نفوذ است که شرح آن را در صفحه مجازات اعمال نفوذ نوشتهایم.
نمونه لایحه دفاع از اتهام رشوه
با سلام و احترام؛ به وکالت از متهم پرونده فوق، در پاسخ به اتهام اخذ رشوه به استحضار میرساند: اولاً، تحقق ارتشاء منوط به احراز قبول وجه یا مال از ارباب رجوع برای انجام دادن یا انجام ندادن امری مربوط به وظیفه اداری است و در پرونده حاضر، دلیلی بر چنین ارتباطی میان وجه مورد ادعا و وظایف موکل ارائه نشده است. ثانیاً، وجه واریزی مورخ (…) به شرح سند پیوست بابت (بازپرداخت قرض / ثمن معامله / …) پرداخت شده و سبب مشروع آن مستند است. ثالثاً، اظهارات (شاکی / راشی) با محتویات پرونده و تاریخهای مندرج در گزارش مرجع انتظامی تعارض دارد و شخصی که خود را پرداختکننده رشوه معرفی کرده، به جهت معافیت مقرر در تبصره ماده ۵۹۲ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) در اظهارات خود ذینفع است. رابعاً، صرف کشف وجه یا ادعای پرداخت آن، با انکار متهم، دلیل کافی بر ارتکاب بزه محسوب نمیشود و اصل برائت در حق موکل جاری است. بنابراین صدور حکم برائت موکل مورد استدعاست و در فرض مخالف، با توجه به نبود سابقه کیفری، حسن سابقه خدمت و وضع خانوادگی موکل، اعمال مواد ۳۷ و ۳۸ قانون مجازات اسلامی در تخفیف مجازات و تبدیل حبس به جزای نقدی مورد تقاضاست.
با تشکر و تجدید احترام
(روز) / (ماه) / ۱۴۰۵
در پرونده واقعی، وکیل به جای پرانتزها مشخصات و مدارک همان پرونده را درج میکند.
وکیل چگونه میتواند باعث تخفیف مجازات رشوه شود؟
تخفیف مجازات رشوه با اثبات جهات ماده ۳۸ قانون مجازات اسلامی، مانند همکاری مؤثر، اقرار، ندامت و حسن سابقه، ممکن است و دادگاه طبق ماده ۳۷ میتواند حبس درجه چهار و بالاتر را یک تا سه درجه کاهش دهد و انفصال دائم را به موقت تبدیل کند. دادگاه کیفری دو ملارد در رأیی منتشرشده، برای سربازی که چهل و شش میلیون ریال رشوه گرفته بود، به سبب نداشتن سابقه کیفری سه سال حبس تعیین کرد. در پروندههای این دفتر، گواهی سابقه خدمت موکل نخستین مدرکی است که وکیل گردآوری میکند.
آیا مجازات رشوه قابل تعلیق است؟
بله، مگر آنکه مبلغ رشوه از ۱۴۰ میلیون تومان بیشتر باشد؛ طبق بند «ج» ماده ۴۷ قانون مجازات اسلامی، مجازات جرایم اقتصادی بیش از این مبلغ، که رشوه نیز از آنهاست، تعلیق نمیشود. در مبالغ کمتر، دادگاه طبق ماده ۴۶ میتواند اجرای مجازات را یک تا پنج سال معلق کند؛ دادگاه تجدیدنظر تهران نیز مجازات همان سرباز ملارد را دو سال معلق کرد. اگر محکوم در این مدت مرتکب جرم عمدی تا درجه هفت شود، طبق ماده ۵۴ مجازات معلق اجرا میشود و وکیل این شرط را به موکل یادآوری میکند.

تبدیل حبس رشوه به جزای نقدی امکان دارد؟
بله، تبدیل حبس رشوه به جزای نقدی در حبس درجه پنج ممکن است؛ طبق بند «ب» ماده ۳۷ اصلاحی ۱۳۹۹، دادگاه با وجود جهات تخفیف میتواند این حبس را به جزای نقدی همان درجه تبدیل کند، اما در درجه چهار تنها کاهش درجه ممکن است. برای نمونه، در پرونده دو مأمور پلیس راه اهواز، دادگاه نظامی برای یکی از متهمان جزای نقدی بدل از حبس تعیین کرده بود و وکیل متهم نیز معمولاً همین درخواست را در لایحه مطرح میکند.
مرضیه علوی، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز با شماره پروانه ۳۱۷۵۵ است. اگر حکم حبس رشوه گرفتهاید و مهلت تجدیدنظر باقی است، برای بررسی تخفیف یا تعلیق همین امروز تماس بگیرید.
نمونه شکواییه و رأی در پرونده رشوه
نمونه شکواییه برای شکایت از کارشناسی است که در برابر وجه به نفع یک طرف نظر داده و طبق ماده ۵۸۸ به شش ماه تا دو سال حبس یا جزای نقدی محکوم میشود؛ نمونه رأی نیز ارزیابی دیوان عالی کشور از دلایل رشوه نظامیان است.
نمونه شکواییه اخذ رشوه توسط کارشناس
با سلام و احترام؛ به استحضار میرساند در پرونده کلاسه (…) مطروح در شعبه (…) دادگاه (…) که موکل در آن (خواهان / خوانده) است، موضوع به کارشناسی مشتکیعنه ارجاع شد. به شرح مدارک پیوست، طرف مقابل پرونده در تاریخ (…) مبلغ (…) ریال به حساب مشتکیعنه منتقل کرده و چند روز پس از آن، گزارش کارشناسی برخلاف مستندات فنی پرونده و به نفع پرداختکننده وجه تنظیم و تقدیم شده است. همزمانی این پرداخت با اظهارنظر کارشناس و مغایرت گزارش با اسناد و نقشههای موجود، دلالت بر آن دارد که اظهارنظر مشتکیعنه در مقابل اخذ وجه صورت گرفته است. لذا با استناد به ماده ۵۸۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، رسیدگی و تعقیب کیفری مشتکیعنه و ضبط وجه مأخوذه به نفع دولت مورد استدعاست.
با تشکر و تجدید احترام
(روز) / (ماه) / ۱۴۰۵
همزمانی واریز وجه با گزارش کارشناسی، اصلیترین دلیل وکیل شاکی در این شکایت است.

نمونه رای رشوه در نیروهای مسلح
شعبه ۳۱ دیوان عالی کشور در دادنامه ۱۳۹۱/۱۲/۰۵، حکم دادگاه نظامی اهواز درباره دو مأمور پلیس راه را در بخش رشوه نقض کرد:
… چون مبانی استدلال دادگاه درخصوص اخذ رشوه موجه نیست، زیرا صرفاً از جیب متهمان وجوهی کشف شده و افرادی به عنوان راشی اقرار به دادن رشوه نمودهاند لکن متهمان مصرانه منکرند، علیهذا در این خصوص رأی صادره قابل ابرام نیست.
رأی شعبه ۳۱ دیوان عالی کشور، سامانه آرای قضایی پژوهشگاه قوه قضاییه
سوالات متداول درباره مجازات رشوه
پیشنهاد رشوه جرم است؟
پیشنهادی که به پرداخت نرسیده، رشا به معنای ماده ۵۹۲ نیست، چون این ماده دادن مال را شرط دانسته است؛ با این حال، اگر پیشنهاددهنده برای پرداخت اقدامی کرده باشد که شروع اجرای جرم به شمار آید، ممکن است طبق قواعد عمومی شروع به جرم در ماده ۱۲۲ قانون مجازات اسلامی تعقیب شود؛ وکیل متهم در این حالت بررسی میکند که اقدام انجامشده به مرحله شروع اجرای جرم رسیده است یا نه.
مجازات رشوه به مامور راهنمایی و رانندگی چیست؟
مأمور راهنمایی و رانندگی از نیروی انتظامی است و اگر برای ننوشتن جریمه پول بگیرد، طبق ماده ۱۱۸ مجازات میشود؛ رانندهای که پول داده نیز راشی است، مگر آنکه شرایط معافیت، مانند گزارش پرداخت، درباره او فراهم باشد.
فرق رشوه و اختلاس چیست؟
در رشوه، شخص دیگری به کارمند مال میدهد، اما در اختلاس، خود کارمند مالی را که به سبب وظیفه به او سپرده شده برمیدارد؛ شرح اختلاس را در صفحه مجازات اختلاس نوشتهایم.
مال حاصل از رشوه با پولشویی چه ارتباطی دارد؟
کسی که با آگاهی، مال رشوه را نگهداری یا پنهان کند، ممکن است به پولشویی هم متهم شود و وکیل او باید به هر دو اتهام پاسخ دهد؛ مجازات این جرم را در صفحه مجازات پولشویی توضیح دادهایم.
پرونده رشوه با رضایت بسته میشود؟
خیر، رشوه در فهرست جرایم قابل گذشت ماده ۱۰۴ نیست و گذشت شاکی خصوصی تنها از جهات تخفیف است که وکیل متهم در لایحه به آن استناد میکند.
هدیه دادن به کارمند دولت رشوه محسوب میشود؟
اگر هدیه در برابر کاری اداری داده شود، نامش ماهیت رشوه را تغییر نمیدهد؛ اما هدیه بیارتباط با درخواست اداری رشوه نیست و وکیل متهم همین بیارتباطی را ثابت میکند.
حکم محکومیت رشوه منتشر میشود؟
اگر رشوه چهارده میلیارد ریال یا بیشتر باشد، طبق تبصره ماده ۳۶ انتشار حکم قطعی در رسانه ملی یا روزنامه کثیرالانتشار الزامی است.
پرونده رشوه کارمندان در کدام دادگاه رسیدگی میشود؟
پس از تحقیقات دادسرا، رشوه کارمندان معمولاً در دادگاه کیفری دو رسیدگی میشود، چون درجه چهار یا پنج است؛ وکیل متهم از دادسرا تا همین دادگاه همراه اوست.
برای پروندههای کیفری دیگر هم امکان مشاوره هست؟
بله، پروندههای اختلاس، کلاهبرداری و سایر جرایم کیفری نیز پذیرفته میشود و اطلاعات تماس را در صفحه شماره وکیل کیفری آوردهایم.
وکیل مرضیه علوی
وکیل پایه یک دادگستریمرضیه علوی، وکیل پایه یک دادگستری و دانشآموخته کارشناسی ارشد حقوق از دانشگاه علامه طباطبایی تهران است. حوزه فعالیت ایشان رسیدگی به پروندههای حقوقی و کیفری است و در بررسی هر پرونده، ابتدا اسناد، ادعاهای طرفین، مسیرهای قانونی و ریسکهای احتمالی را ارزیابی میکند. رویکرد حرفهای ایشان بر صداقت و شفافیت با موکل استوار است؛ به همین دلیل، پیش از پذیرش وکالت درباره وضعیت پرونده، اقدامات موردنیاز، حدود خدمات، هزینهها و احتمال دستیابی به نتیجه مطلوب توضیح میدهد و از ارائه وعده یا تضمین غیرواقعی خودداری میکند.