مجازات پولشویی طبق ماده ۹ قانون مبارزه با پولشویی از سه بخش تشکیل می‌شود: مصادره اصل مال و عواید جرم، جزای نقدی معادل ارزش مالی که پولشویی شده و حبس تعزیری. میزان حبس به جمع اموال و عواید پرونده بستگی دارد؛ اگر این مبلغ در پرونده شما تا ده میلیارد ریال، یعنی یک میلیارد تومان، باشد، دادگاه حبس درجه پنج و اگر از آن بیشتر باشد، حبس درجه چهار تعیین می‌کند.
در پرونده‌هایی که در این دفتر پذیرفته‌ایم، پرسش از مجازات پولشویی معمولاً از سوی کسی مطرح می‌شود که حسابش به دلیل تراکنش‌های مشکوک مسدود شده یا برای توضیح درباره واریزهای حسابش احضار شده است. صاحب حسابی که کارت بانکی خود را به دیگری اجاره داده و معامله‌گری که خرید و فروش ارز یا رمزارز را برای دیگران انجام داده نیز اغلب با همین پرسش نزد وکیل می‌آیند؛ همچنین اگر یکی از اعضای خانواده شما به اتهام پولشویی تحت تعقیب قرار گرفته باشد، شما نیز در شمار کسانی هستید که پاسخ این پرسش را از وکیل جویا می‌شوند.
نکات اصلی مجازات پولشویی
- تا یک میلیارد تومان: اگر جمع اموال و عواید تا این مبلغ باشد، مجازات شامل مصادره اموال و عواید، جزای نقدی معادل ارزش مال و حبس درجه پنج، یعنی بیش از دو تا پنج سال، خواهد بود.
- بیش از یک میلیارد تومان: در این حالت، مصادره و جزای نقدی به همان ترتیب اعمال می‌شود؛ با این تفاوت که حبس به درجه چهار می‌رسد که مدت آن بیش از پنج تا ده سال است.
- نصاب به ریال است: مبلغ ده میلیاردی که در قانون مبارزه با پولشویی آمده و در عبارت «پولشویی تا ۱۰ میلیارد» به کار می‌رود، ده میلیارد ریال، معادل یک میلیارد تومان، است و نه ده میلیارد تومان.
- پولشویی سازمان‌یافته: اگر پولشویی به صورت سازمان‌یافته و در قالب گروه یا شبکه انجام شده باشد، مجازات یک درجه تشدید می‌شود.
- علم متهم شرط است: پولشویی تنها زمانی محقق می‌شود که منشأ مجرمانه مال و آگاهی متهم از آن، هر دو در پرونده ثابت شده باشند.
- قابل گذشت نیست: پولشویی جنبه عمومی دارد و از این رو، پرونده با رضایت هیچ شخصی بسته نمی‌شود.
مجازات پولشویی
قانون‌گذار مجازات پولشویی را در ماده ۹ قانون مبارزه با پولشویی، با اصلاحات سال ۱۳۹۷، به این شرح تعیین کرده است:
اصل مال و درآمد و عواید حاصل از ارتکاب جرم منشأ و جرم پولشویی (و اگر موجود نباشد مثل یا قیمت آن) مرتکبین جرم پولشویی مصادره می‌شود و همچنین چنانچه جمع اموال، درآمد و عواید مذکور تا ده میلیارد (۱۰.۰۰۰.۰۰۰.۰۰۰) ریال باشد به حبس تعزیری درجه پنج و ارقام بیشتر از آن به حبس تعزیری درجه چهار در هر دو مورد علاوه بر مجازات قبل به جزای نقدی معادل وجوه یا ارزش مالی که مورد پولشویی واقع گردیده محکوم می‌شوند.
خلاصه مجازات‌های ماده ۹، بر حسب جمع اموال و عواید پرونده، عبارتند از:
| مبلغ اموال و عواید | حبس | جزای نقدی | مصادره |
|---|---|---|---|
| تا ده میلیارد ریال (یک میلیارد تومان) | درجه پنج، بیش از دو تا پنج سال | معادل ارزش مال مورد پولشویی | اصل مال و عواید جرم منشأ و پولشویی |
| بیش از ده میلیارد ریال | درجه چهار، بیش از پنج تا ده سال | معادل ارزش مال مورد پولشویی | اصل مال و عواید جرم منشأ و پولشویی |
اگر اصل مال یا عواید آن دیگر موجود نباشد، دادگاه مثل یا قیمت آن را مصادره می‌کند؛ به این معنا که مالی از همان نوع یا معادل ارزش آن از متهم گرفته می‌شود. در صورتی که ارتکاب جرم منشأ، مانند کلاهبرداری یا قاچاق، نیز به متهم ثابت شود، دادگاه او را به مجازات هر دو جرم محکوم خواهد کرد؛ اما اگر پرونده شما فقط به پولشویی مالی مربوط باشد که از جرم شخص دیگری به دست آمده است، تنها مجازات ماده ۹ در آن مطرح می‌شود و دفاع وکیل نیز بر همین ماده متمرکز خواهد بود.
انواع مجازات پولشویی
مجازات‌هایی که قانون مبارزه با پولشویی برای مرتکب این جرم در نظر گرفته است، عبارتند از:
- مصادره: اصل مال، درآمد و عواید حاصل از جرم منشأ و پولشویی مصادره می‌شود. اگر این عواید به مال دیگری تبدیل شده باشد، همان مال جدید مصادره خواهد شد؛ اما اگر مال به شخص ثالثی با حسن نیت، یعنی کسی که از منشأ مجرمانه آن خبر نداشته، رسیده باشد، معادل ارزش آن از سایر اموال مرتکب گرفته می‌شود.
- جزای نقدی: دادگاه علاوه بر مصادره، مرتکب را به پرداخت مبلغی معادل وجوه یا ارزش مالی که پولشویی شده است محکوم می‌کند.
- حبس: مدت حبس بر حسب جمع اموال و عواید پرونده تعیین می‌شود؛ تا ده میلیارد ریال، حبس درجه پنج و بیش از آن، حبس درجه چهار.
- توقیف ابزار: وسایل و ابزاری که در ارتکاب پولشویی به کار رفته است، در صورتی توقیف می‌شود که مالک آن‌ها از قصد مجرمانه مرتکب آگاه بوده باشد.
اگر مالی متعلق به شخص دیگری بوده و بدون اطلاع یا رضایت او در پولشویی به کار رفته باشد، پس از اثبات این موضوع در دادگاه، به مالک آن بازگردانده می‌شود؛ در این حالت، وکیل مالک معمولاً استرداد مال را در همان پرونده کیفری از دادگاه درخواست می‌کند.
مجازات پولشویی تا ۱۰ میلیارد
جرم پولشویی تا ۱۰ میلیارد ریال، یعنی تا یک میلیارد تومان، حبس تعزیری درجه پنج را در پی دارد که مدت آن بیش از دو تا پنج سال است؛ افزون بر این حبس، متهم به جزای نقدی معادل ارزش مال محکوم می‌شود و اصل مال و عواید آن نیز مصادره خواهد شد. مبنای قانون مبارزه با پولشویی همچنان ده میلیارد ریال است و لذا وکیل متهم پیش از هر چیز بررسی می‌کند که مبلغ ذکرشده در کیفرخواست، متنی که دادسرا اتهام را با آن به دادگاه اعلام می‌کند، درست محاسبه شده باشد.
دقت بفرمایید که این نصاب با دو رقم دیگری که در قوانین آمده است تفاوت دارد. نخست، تبصره ۲ ماده ۲ همین قانون مقرر کرده است که برای دارایی بیش از ده میلیارد ریال در سال پایه، سابقه آن در سامانه‌های مربوط ثبت شود؛ جزای نقدی یک‌چهارم ارزش مال که در همین تبصره آمده نیز برای ارائه نکردن اسناد مثبته، یعنی مدارک اثبات‌کننده مشروع بودن دارایی، تعیین شده و ارتباطی با مجازات پولشویی ندارد. دوم، نصاب ماده ۳۶ قانون مجازات اسلامی که پس از تعدیل سال ۱۴۰۳ به یک میلیارد و چهارصد میلیون تومان رسیده، به انتشار حکم محکومیت و مرور زمان مربوط است. از این رو، وکیل متهم هنگام بررسی کیفرخواست این سه رقم را از یکدیگر تفکیک می‌کند.
مجازات پولشویی ارز، اینترنتی و شخص حقوقی
قانون مبارزه با پولشویی برای پولشویی ارزی یا اینترنتی مجازات جداگانه‌ای در نظر نگرفته است و هر دو مورد تابع همان ماده ۹ هستند؛ بنابراین اگر اتهام شما به ارز یا تراکنش‌های اینترنتی مربوط باشد، نوع مال یا بستری که پولشویی در آن انجام شده، تغییری در مجازات ایجاد نمی‌کند. با این حال، اگر خرید و فروش ارز یا رمزارز را بدون مجوز انجام داده باشید، ممکن است عنوان مجرمانه جداگانه‌ای مانند قاچاق ارز یا فعالیت صرافی غیرمجاز نیز در پرونده مطرح شود و در این صورت، وکیل باید به این اتهام دوم هم جداگانه پاسخ دهد. توضیح اتهام‌های مرتبط با رمزارز در صفحه وکیل ارز دیجیتال و مجازات قاچاق در صفحه مجازات قاچاق کالا آمده است.
مجازات شخص حقوقی، مانند شرکت، در تبصره ۵ ماده ۹ قانون مبارزه با پولشویی جداگانه تعیین شده است و بر اساس آن، شرکت علاوه بر مجازات‌های ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی، به جزای نقدی دو تا چهار برابر ارزش مالی که پولشویی شده است محکوم می‌شود. البته محکومیت شرکت، مسئولیت کیفری مدیرانی را که خود مرتکب جرم شده‌اند از میان نمی‌برد.
مجازات اجاره دادن حساب بانکی در پولشویی
اجاره دادن حساب بانکی رایج‌ترین موقعیتی است که در آن افراد بدون آگاهی کامل به پولشویی متهم می‌شوند. اگر کارت و رمز حساب خود را در برابر دریافت مبلغی در اختیار دیگری گذاشته باشید، مرجع رسیدگی درباره منشأ واریزهای آن حساب از شما توضیح خواهد خواست؛ زیرا در بیشتر پرونده‌هایی که وکیل صاحب حساب با آن‌ها روبه‌رو می‌شود، این واریزها پول قربانیان کلاهبرداری یا عواید جرم دیگری است.
وقتی حساب اجاره داده شده است
واگذاری حساب به دیگری به‌تنهایی برای محکومیت به پولشویی کافی نیست؛ دادسرا باید ثابت کند که صاحب حساب از مجرمانه بودن منشأ پول آگاه بوده است و وکیل صاحب حساب دفاع را بر همین نکته استوار می‌کند. اگر این آگاهی ثابت نشود، ممکن است اتهام معاونت در کلاهبرداری مطرح شود؛ اما این اتهام نیز تنها زمانی قابل اثبات است که شرایط ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی، از جمله وحدت قصد، یعنی هم‌سو بودن قصد صاحب حساب با مرتکب اصلی، فراهم باشد و وکیل در این مرحله نیز وجود همین شرایط را در پرونده بررسی می‌کند.
نخستین توضیح درباره واریزها
اجاره دادن حساب بانکی خلاف مقررات بانکی است و ممکن است حساب شما در جریان رسیدگی مسدود شود. افزون بر این، نخستین اظهارات شما در پلیس فتا یا دادسرا، مانند پذیرفتن اینکه از کار اجاره‌کننده اطلاع داشته‌اید، می‌تواند بعدها دلیلی بر آگاهی شما از منشأ پول شمرده شود؛ از این جهت، پاسخ به نخستین پرسش‌های مرجع رسیدگی دقت فراوانی می‌طلبد و مشورت با وکیل پیش از آن می‌تواند از چنین برداشتی پیشگیری کند.
مرضیه علوی، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز با شماره پروانه ۳۱۷۵۵ است. اگر حساب خود را در اختیار دیگری گذاشته‌اید و اکنون برای توضیح درباره واریزهای آن احضار شده‌اید، پیش از ارائه هرگونه توضیح به پلیس فتا یا دادسرا تماس بگیرید.
جرم پولشویی درجه چند است؟
پولشویی در مبالغ تا ده میلیارد ریال، جرم تعزیری درجه پنج و در مبالغ بیش از آن، جرم تعزیری درجه چهار محسوب می‌شود؛ اگر پولشویی به صورت سازمان‌یافته انجام شده باشد، طبق تبصره ۴ ماده ۹ قانون مبارزه با پولشویی، مجازات یک درجه تشدید خواهد شد. درجه جرم منشأ در این محاسبه اثری ندارد؛ به بیان دیگر، چه عواید از جرمی سبک به دست آمده باشد و چه از جرمی سنگین، درجه اتهام پولشویی را تنها جمع اموال و عواید پرونده تعیین می‌کند.
پولشویی چیست؟
ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی سه رفتار را جرم پولشویی شناخته است که عبارتند از:
- تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید جرم، در صورتی که شخص به منشأ مجرمانه آن علم داشته باشد.
- تبدیل، مبادله یا انتقال عواید جرم به قصد پنهان کردن منشأ مجرمانه آن، یا کمک به مرتکب جرم منشأ تا از آثار قانونی جرم خود فرار کند.
- پنهان کردن منشأ، منبع، محل، جابه‌جایی یا مالکیت عوایدی که از ارتکاب جرم به دست آمده است.
منظور از جرم منشأ، جرمی است که مال یا عواید از آن به دست آمده است؛ این جرم می‌تواند در داخل یا خارج از کشور رخ داده باشد، به شرط آنکه طبق قوانین ایران نیز جرم محسوب شود.
پولشویی جرم حقوقی است یا کیفری
در قوانین ایران، پولشویی در دسته جرایم کیفری قرار می‌گیرد و مجازات‌های حبس، جزای نقدی و مصادره را در پی دارد. پولشویی جرمی مستقل از جرم منشأ است؛ یعنی ممکن است شخصی بدون آنکه در کلاهبرداری، قاچاق یا جرم اصلی دیگری نقش داشته باشد، صرفاً به دلیل نگهداری یا جابه‌جایی مال حاصل از آن جرم، به پولشویی متهم شود. با این حال، در هر پرونده‌ای ابتدا باید مجرمانه بودن منشأ مال ثابت شود و به همین دلیل، دفاع وکیل نیز معمولاً از همین نقطه آغاز می‌شود. افزون بر این، پولشویی جرمی غیرقابل گذشت است و تعقیب آن با رضایت هیچ شخصی متوقف نمی‌شود.
آیا پولشویی جرم فراملی است؟
بله، پولشویی معمولاً جرمی فراملی محسوب می‌شود، زیرا در بسیاری از پرونده‌ها با جابه‌جایی پول میان کشورها انجام می‌گیرد. قانون مبارزه با پولشویی نیز جرمی را که خارج از کشور رخ داده است، به شرط آنکه در ایران هم جرم باشد، مبنای پولشویی می‌داند؛ همچنین مرکز اطلاعات مالی ایران طبق ماده ۷ مکرر همین قانون، با مراکز مشابه در کشورهای دیگر تبادل اطلاعات دارد.
جرم پولشویی در صلاحیت کدام دادگاه است؟
طبق ماده ۱۱ قانون مبارزه با پولشویی، شعبه‌هایی از دادگاه‌های عمومی در تهران و در صورت نیاز در مراکز استان‌ها، به رسیدگی به پولشویی و جرایم مرتبط با آن اختصاص می‌یابند؛ بنابراین پولشویی صرفاً به دلیل عنوانش در صلاحیت دادگاه انقلاب قرار نمی‌گیرد. پرونده پس از پایان تحقیقات دادسرا، بر حسب درجه جرم، در دادگاه کیفری دو رسیدگی می‌شود؛ اما اگر پولشویی سازمان‌یافته باشد و مجازات آن با تشدید به درجه سه برسد، رسیدگی در دادگاه کیفری یک انجام خواهد شد. در پرونده‌هایی که تاکنون در این دفتر پیگیری کرده‌ایم، حضور وکیل در دادسرا پیش از صدور کیفرخواست، بیشترین اثر را بر مسیر پرونده داشته است.
وکیل برای رفع اتهام پولشویی چه می‌کند؟
رفع اتهام پولشویی در بیشتر پرونده‌ها به پاسخ دو پرسش بستگی دارد: نخست اینکه آیا منشأ مجرمانه مال در پرونده ثابت شده است و دوم اینکه آیا شما از این منشأ آگاه بوده‌اید. اقداماتی که وکیل برای پاسخ به این دو پرسش در پرونده انجام می‌دهد، عبارتند از:
- مطالعه پرونده: بررسی گزارش مرکز اطلاعات مالی، گردش حساب‌ها و دلیلی که دادسرا برای اثبات منشأ مجرمانه مال به آن استناد کرده است.
- اثبات منشأ مشروع: ارائه قرارداد، فاکتور، اظهارنامه مالیاتی یا مدارک ارث و فروش مال، به گونه‌ای که مشروع بودن دارایی موکل را نشان دهد.
- اثبات ناآگاهی: نشان دادن اینکه متهم از منشأ مجرمانه پول خبر نداشته و دلیلی هم برای تردید درباره آن نداشته است.
- اعتراض به قرارها: اعتراض به قرار بازداشت موقت، وثیقه سنگین یا توقیف اموال که دادسرا در جریان تحقیقات صادر کرده است.
وکیل دفاع از اتهام پولشویی در دادسرا و دادگاه چه می‌کند؟
وکیل دفاع از اتهام پولشویی در دادسرا نخست مشخص می‌کند که اتهام موکل بر کدام بند ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی استوار است و جرم منشأ در پرونده دقیقاً چیست؛ زیرا دفاع در دادسرا و سپس در دادگاه، بر پایه پاسخ همین دو پرسش شکل می‌گیرد.
دفاع‌های رایج در اتهام پولشویی
- مشخص نشدن یا ثابت نشدن جرم منشأ، که رکن اصلی تحقق پولشویی محسوب می‌شود.
- ناآگاهی متهم از منشأ مجرمانه پول، زیرا قانون مبارزه با پولشویی علم متهم را شرط تحقق این جرم دانسته است.
- اثبات منشأ مشروع دارایی با ارائه قرارداد، فاکتور، مدارک ارث یا سند فروش مال.
- اشتباه در محاسبه مبلغی که در کیفرخواست آمده یا ثابت نشدن سازمان‌یافته بودن پولشویی.
با این حال، تبصره ۱ ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی در یک حالت، بار اثبات، یعنی وظیفه ثابت کردن ادعا، را جابه‌جا می‌کند: اگر ظن نزدیک به علم، به معنای گمانی بسیار قوی، وجود داشته باشد که دارایی با شرایط متهم قابل تحصیل نبوده است، اثبات صحت آن بر عهده کسی خواهد بود که دارایی را در تصرف دارد. لذا وکیل از همان مرحله نخست مدارک منشأ دارایی را گردآوری می‌کند و منتظر نمی‌ماند تا دادسرا مشروع نبودن آن را ثابت کند.
رفع مسدودی حساب در اتهام پولشویی با وکیل
اگر حساب شما در جریان پرونده پولشویی مسدود شده باشد، این مسدودی ممکن است از سه منبع متفاوت صادر شده باشد و راه رفع هر کدام نیز با دیگری تفاوت دارد؛ حالت‌هایی که وکیل برای رفع مسدودی از هم تفکیک می‌کند، عبارتند از:
- دستور فوری مرکز اطلاعات مالی: این دستور طبق تبصره ۱ ماده ۷ مکرر قانون مبارزه با پولشویی، در موارد فوری و زمانی صادر می‌شود که دسترسی به مقام قضایی ممکن نباشد؛ اعتبار آن حداکثر ۲۴ ساعت است و اگر در این مدت مجوز قضایی صادر نشود، مسدودی برداشته می‌شود.
- دستور مرجع قضایی: اگر مسدودی به دستور دادسرا یا دادگاه اعمال شده باشد، رفع آن تنها با اعتراض نزد همان مرجع یا مرجع بالاتر ممکن است و بانک اختیاری برای برداشتن آن ندارد.
- محدودیت بانکی: گاهی خود بانک بر پایه مقررات شناسایی مشتری، محدودیتی بر حساب اعمال می‌کند؛ در این حالت، وکیل رفع محدودیت را با ارائه مدارک لازم به همان بانک پیگیری می‌کند.
در هر سه حالت، وکیل ابتدا مشخص می‌کند که دستور مسدودی را کدام مرجع و بر چه مبنایی صادر کرده است و سپس با ارائه مدارکی که منشأ واریزها را نشان می‌دهد، رفع مسدودی را از همان مرجع درخواست می‌کند.
وکیل برای کاهش مجازات پولشویی چه راه‌هایی دارد؟
اگر اتهام پولشویی در دادگاه ثابت شود، هنوز راه‌هایی برای کاهش مجازات وجود دارد؛ راه‌هایی که وکیل در این مرحله بررسی می‌کند، عبارتند از:
- اثبات مبلغ کمتر: اگر وکیل ثابت کند که جمع اموال و عواید پرونده به کمتر از ده میلیارد ریال می‌رسد، حبس متهم از درجه چهار به درجه پنج کاهش می‌یابد.
- رد سازمان‌یافتگی: اگر دفاع وکیل نشان دهد که پولشویی در قالب شبکه یا گروه انجام نشده است، تشدید یک‌درجه‌ای مجازات که برای پولشویی سازمان‌یافته در نظر گرفته شده، اعمال نخواهد شد.
- جهات تخفیف: نداشتن سابقه کیفری، همکاری مؤثر و اعلام اطلاعات، وضعیت خانوادگی و جبران زیان در قانون مجازات اسلامی از جهات تخفیف به شمار می‌آیند و وکیل متهم می‌تواند با استناد به آن‌ها کاهش مجازات را از دادگاه بخواهد.
- بازگرداندن مال به مالک ناآگاه: مالی که متعلق به شخص دیگری بوده و بدون اطلاع او در پولشویی به کار رفته است، با درخواست وکیل از اموال مورد مصادره جدا و به مالک آن بازگردانده می‌شود.
وکیل مرضیه علوی (متخصص جرایم اقتصادی و پولشویی)
پرونده‌های اتهام پولشویی، اجاره حساب بانکی، مسدودی حساب و جرایم اقتصادی مرتبط توسط مرضیه علوی، وکیل پولشویی در تهران، پذیرفته می‌شود. در نخستین گام، وکیل گردش حساب، مدارک منشأ دارایی و برگه‌های احضار یا قرار صادرشده را با دقت بررسی می‌کند؛ زیرا تنها با همین بررسی مشخص می‌شود که اتهام موکل بر کدام بند قانون مبارزه با پولشویی استوار است و دفاع از کجا باید شروع شود.
مشاوره با وکیل جهت پرونده مجازات پولشویی
شماره وکیل پولشویی برای هماهنگی وقت مشاوره، ۰۹۱۲۱۷۶۴۵۱۴ است.
خدمات حقوقی اختصاصی در پرونده‌های پولشویی عبارتند از:
- همراهی موکل در جلسات تحقیق پلیس فتا و دادسرا، همراه با اعتراض به قرار تأمین و دستور توقیف اموال.
- تنظیم لایحه دفاعیه و ارائه مدارکی که منشأ مشروع دارایی موکل را نشان می‌دهد.
- پیگیری رفع مسدودی حساب نزد مرجعی که دستور مسدودی را صادر کرده است.
- دفاع از موکل در جلسات دادگاه و تجدیدنظرخواهی از رأی صادرشده.
در جلسه مشاوره، وکیل پولشویی گردش حساب را همراه با موکل مرور می‌کند و منشأ هر دسته از واریزها را از او جویا می‌شود تا روشن شود کدام واریز به مدرک یا توضیح بیشتری نیاز دارد. جلسه حضوری با تعیین وقت قبلی، در دفتر وکالت در تهران، میرداماد، بالاتر از میدان مینا، خیابان مینا برگزار می‌شود.
مرضیه علوی، وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز با شماره پروانه ۳۱۷۵۵ است. اگر حساب شما مسدود شده یا برای توضیح درباره واریزهای آن احضار شده‌اید، پیش از حضور در دادسرا با شماره زیر تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره مجازات پولشویی
فرق پولشویی و اختلاس چیست؟
اختلاس به معنای برداشتن اموال دولتی یا عمومی توسط کارمندی است که این اموال به سبب وظیفه‌اش به او سپرده شده است؛ در حالی که پولشویی به پنهان کردن منشأ مالی گفته می‌شود که از هر جرمی، از جمله خود اختلاس، به دست آمده باشد. بنابراین مالی که اختلاس شده، می‌تواند بعدها موضوع پولشویی نیز قرار گیرد. توضیح مجازات اختلاس در صفحه مجازات اختلاس آمده است.
پولشویی مرور زمان دارد؟
اگر مبلغ پولشویی از نصاب ماده ۳۶ قانون مجازات اسلامی، که پس از تعدیل سال ۱۴۰۳ یک میلیارد و چهارصد میلیون تومان است، بیشتر باشد، طبق ماده ۱۰۹ همان قانون مشمول مرور زمان نمی‌شود؛ یعنی گذشت زمان مانع تعقیب آن نخواهد بود. در مبالغ کمتر، مرور زمان تعقیب در جرم درجه چهار ده سال و در جرم درجه پنج هفت سال است؛ بر این اساس، وکیل متهم تاریخ وقوع هر تراکنش را جداگانه بررسی می‌کند تا روشن شود مهلت تعقیب درباره کدام بخش از اتهام سپری شده است.
پولشویی با رضایت شاکی بسته می‌شود؟
خیر، پولشویی جرمی با جنبه عمومی است، قابل گذشت نیست و تعقیب آن به شکایت شخص خاصی وابسته نیست. رضایت قربانیان جرم منشأ، مانند مال‌باختگان کلاهبرداری، ممکن است از جهات تخفیف مجازات به شمار آید و وکیل متهم می‌تواند به آن استناد کند؛ اما تعقیب پولشویی را متوقف نمی‌کند.
کسی که ناخواسته پول کثیف به حسابش واریز شده، مجرم است؟
اگر از منشأ مجرمانه پول خبر نداشته‌اید، جرم پولشویی محقق نمی‌شود، اما لازم است سبب واریز را برای مرجع رسیدگی توضیح دهید. اگر شرایط مالی شما با حجم واریزها سازگار نباشد، طبق تبصره ۱ ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی، اثبات صحت این تراکنش‌ها بر عهده خود شما خواهد بود؛ در چنین وضعی، وکیل مدارک مربوط به سبب هر واریز را گردآوری و برای ارائه به دادسرا آماده می‌کند.
خرید و فروش ارز یا رمزارز برای دیگران پولشویی است؟
خرید و فروش ارز یا رمزارز برای دیگران به‌تنهایی پولشویی محسوب نمی‌شود؛ زیرا تحقق پولشویی به دو شرط نیاز دارد: مجرمانه بودن منشأ پول و آگاهی معامله‌گر از این منشأ. با این حال، فعالیت بدون مجوز صرافی در قانون بانک مرکزی عنوان مجرمانه جداگانه‌ای دارد و اگر در پرونده مطرح شود، وکیل در دفاع این دو اتهام را از یکدیگر تفکیک می‌کند.
گزارش مرکز اطلاعات مالی به‌تنهایی دلیل محکومیت است؟
خیر، گزارش معاملات مشکوک مرکز اطلاعات مالی تنها نقطه شروع تحقیقات است و به‌تنهایی دلیل ارتکاب جرم نیست. دادسرا باید منشأ مجرمانه مال و علم متهم به آن را ثابت کند و وکیل متهم نیز تحلیلی را که در این گزارش از گردش حساب‌ها ارائه شده بررسی می‌کند و به هر بخش آن با مدارک پاسخ می‌دهد.
خانواده متهم پولشویی هم مسئول است؟
مسئولیت کیفری شخصی است؛ یعنی هر کس تنها پاسخ‌گوی رفتار خود است. بنابراین عضوی از خانواده که بی‌خبر از منشأ مال از آن استفاده کرده، مرتکب پولشویی محسوب نمی‌شود؛ اما اگر کسی با علم به منشأ مجرمانه، مال را نگهداری کرده یا به نام خود کرده باشد، طبق بند «الف» ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی، خود او نیز متهم به پولشویی است. همچنین اگر مالی متعلق به اعضای خانواده بدون اطلاع آن‌ها در پولشویی به کار رفته باشد، وکیل خانواده می‌تواند بازگرداندن آن را طبق تبصره ۶ ماده ۹ مطالبه کند.
رسیدگی به پرونده پولشویی چقدر طول می‌کشد؟
قانون مبارزه با پولشویی برای رسیدگی به این پرونده‌ها مدت ثابتی تعیین نکرده است. بررسی گردش حساب‌ها، گزارش مرکز اطلاعات مالی و کارشناسی حسابداری معمولاً تحقیقات دادسرا را در پرونده‌های پولشویی طولانی‌تر از سایر جرایم مالی می‌کند؛ با این حال، اگر وکیل مدارک منشأ دارایی را در همان مراحل ابتدایی ارائه کند، این مدت می‌تواند کوتاه‌تر شود.
برای جرایم اقتصادی دیگر هم می‌توان وکیل گرفت؟
بله، پرونده‌های رشوه، اختلاس، قاچاق و احتکار نیز توسط مرضیه علوی پذیرفته می‌شود. توضیح مجازات رشوه در صفحه مجازات رشوه و فهرست کامل پرونده‌های کیفری در صفحه وکیل کیفری تهران آمده است.
